Fenomen rozwoju spółek typu spin-off – stanowiących główny nurt tzw. przedsiębiorczości akademickiej i jeden z aktywnych mechanizmów komercjalizacji i transferu technologii – od kilku lat wzbudza coraz większe zainteresowanie wśród polityków, władz wyższych uczelni i mediów .

Powstał na ten temat szereg raportów i publikacji. Problematykę tę podjęła Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) oraz Komisja Europejska. Chociaż początków tego zjawiska historycy doszukali się u schyłku XIX wieku , intensywniejsze powstawanie tego typu spółek odnotowano dopiero w drugiej połowie ubiegłego stulecia w USA, a kilkanaście lat później także i na kontynencie Europejskim.

Jedną z bardziej medialnych przyczyn zainteresowania tym tematem są przykłady ludzi i spółek, którym udało się połączyć sukces naukowy i komercyjny . Jednak najistotniejszym powodem zwrócenia uwagi na spółki spin-off były głębokie przeobrażenia w modelu funkcjonowania uczelni i instytucji naukowo-badawczych oraz ich relacji z gospodarką. Przeobrażenia te są efektem zmian, jakie w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat zaszły w mechanizmach funkcjonowania gospodarek (liberalizacja przepływów kapitałowych, prywatyzacja, wzrost migracji), co z kolei wywarło znaczną presję na sposób działania uczelni i instytucji naukowych.

Konsekwencją pojawienia się na arenie gospodarczej spółek spin-off było szerokie i żywe zainteresowanie budową programów i infrastruktury mających na celu wzmocnić ten nurt komercjalizacyjny.

O sile tego zainteresowania może świadczyć choćby fakt, iż w roku 1980 zaledwie 25 amerykańskich uniwersytetów posiadało biura transferu technologii, podczas gdy dziesięć lat później biur takich było już ponad 200. Obecnie w samej tylko Europie istnieje około 300 programów wsparcia dla spin-off, z czego najwięcej przypada na Wielką Brytanię, Niemcy, Francję i Szwecję (odpowiednio 87, 44, 36, 30).Struktura podmiotowa uruchamianych programów nie jest zbytnio zróżnicowana. Generalnie
starają się one adresować cztery obszary zagadnień:

  • po pierwsze zwiększyć dostępność infrastruktury materialnej, np. w postaci inkubatorów i akceleratorów przedsiębiorczości, parków naukowo-technologicznych czy usługowych centrów laboratoryjnych;
  • po drugie zwiększyć dostępność zasobów finansowych poprzez oferowanie środków na zasilenie różnych początkowych faz rozwoju takiej firmy (seed money, start up money) na warunkach bardziej przystępnych niż finansowanie pozyskiwane z rynku(np. konkurs na najlepszy biznes plan, publiczne fundusze venture capital);
  • po trzecie oferowanie specyficznej wiedzy (doradztwo) niezbędnej do przygotowania i uruchomienia projektu;
  • po czwarte podejmowanie działań mających na celu zmianę nastawień społecznych i pogłębienie kultury przedsiębiorczości w środowisku naukowym (np. konferencje promocyjne, seminaria, zmiany w procedurach wewnętrznych instytucji mające sprzyjać powstawaniu firm).


Pomimo tej zbieżności komponentów wchodzących w skład programów wsparcia dla spółek spin-off często różnią się one sposobem organizacji i intensywnością zaangażowania czynnika publicznego. Z tego punktu widzenia w Europie można na przykład wyróżnić cztery modele wsparcia:

  • model top-down (wertykalny) – oparty na publicznych agencjach (np. fiński TEKES)dystrybuujących środki rządowe na różne cele i programy; model ten najlepiej sprawdza się przy uruchamianiu rozległych (ogólnokrajowych) programów w warunkach początkowego rozwoju sektora spin-off;
  • model sieciowy – bardziej horyzontalny i zróżnicowany własnościowo; jest oparty na współpracy instytucji prywatnych i publicznych;
  • model organicznego rozwoju (w literaturze określany jako incremental) zakłada powolny, organiczny rozwój poszczególnych – głównie infrastrukturalnych – elementów systemu wsparcia;
  • „technopol” – w tym modelu zakłada się stworzenie specyficznej infrastruktury wywołującej silne impulsy zmieniające wewnętrzną kulturę instytucji naukowej29.


[Przedsiębiorczość akademicka Spółki spin-off w Polsce,Piotr Tamowicz, Warszawa, 2006]

 Podsumowując na obecnym rynku biznesu w połączeniu z wiedzą naukową znajduje się mała konkurencyjność co za tym idzie duże prawdopodobieństwo odniesienia sukcesu oraz wysokich zysków. Dlatego nie czekaj zgłoś się do nas już dziś! Dzięki kompleksowym szkoleniom przygotowujemy do startu w biznesie oraz dajemy możliwość pozyskania funduszy z VC, BA, SF na własny biznes.  

SzkolaBiznesu.EU na Twitterze

Projekt współfinansowany jest przez Unię Europejską
w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego